Evde ve Uzakta / Christine Nöstlinger

Nöstlinger'in daha önce "Curcuna Evi", "Aklından Düşünceler Geçen Çocuk" ve "Konuk Değil Baş Belası" kitaplarından bahsetmiş ancak okuduğum diğer kitaplarını buraya eklememişim. Yakın zamanda Nöstlinger'in tüm kitaplarını okuma/yorumlama sürecine girmeyi planladığım için bu eksik de bir şekilde tamamlanacak, umarım.
Hiçbir kitabını "Aklından Düşünceler Geçen Çocuk" kadar çok sevemeyeceğimi düşünsem de sevdiğim bir yazarın külliyatına hakim olmak ve eserlerini karşılaştırmak beni aydınlatıyor. Hele ki yazım sırasına göre okuma şansım varsa! Aynı şey Andreas Steinhöfel için de geçerli ama onu buraya sıkıştırmayayım. Aman!
Uzun zamandır kitapları konularına / arka kapakta yazanlara bakmadan okuyorum. Böylesi çok daha heyecanlı oluyor benim için. Eski okumalarımda pek dikkat etmediğim ilk iki sayfada yer alan künye ve yazara ait bilgiler ise son dönemde epey önem kazandı. Kapak görseli ise bence bir kitabı okutabilecek/kendinden soğutacak kadar başat bir rolde. Yazar, çevirmen (tanıyorsam), yayınevi, kapak görseline baktıktan sonra fikir yürüterek alıyorum kitapları. (Tabii bazı kitapları sadece yazarına bakarak alıyorum)
"Evde ve Uzakta" kitabının ismine ve kapaktaki görsele bakınca hikayenin içinde bir gitme veya yolda olma hali olabileceğini düşünmüştüm. Ya da "evde" olan biri ile "uzakta" olan başka biri arasındaki diyalogu/iletişimi okuyacağımı varsaymıştım. Tam olarak bilememiş olsam da konuya yaklaşmışım yine de.

İlsa 14 yaşındayken evden kaçar. Hakkında duyduğumuz ilk bilgi budur. Geri dönse de ıslahevine gönderilecektir. Kardeşi Erika'nın bizi yavaş yavaş aydınlatmasıyla 'genişletilmiş' bir ailede yaşadıklarını ve İlsa'nın evden kaçmada pek de haksız sayılamayacağını düşünürüz.
Nöstlinger karakter yaratma ve farklı hikayeler kurgulamada bence önemli bir usta. Birinci tekil şahıs anlatımında yer alan baş karakterini genelde korurken abi/abla/kardeşlere biraz daha mesafelidir. Anne ve babalardan ise hiç hoşlanmaz. Büyükanne ve dedeler ise hep biraz kurnaz olsalar da aslında 'kurtarıcı'dırlar. Nöstlinger'in tüm kitaplarını okuduktan sonra karakter detaylarını ve sosyolojik açıdan değerlendirmesini -kendi bilgilerim çerçevesinde- değerlendirmeyi çok istiyorum. İmkanım olsa Nöstlinger ile ilgili bir tez yazmak isterdim. İnternette araştırdım, aklımdan geçen tezin -en azından Türkçede- henüz yazılmadığını gördüm. Belki bir gün o da yazılır.
Konuyu dağıttım yine, sevdiğim yazarlardan bahsederken hikayeden kopabiliyorum ne yazık ki.
"Evde ve Uzakta" kitabının ana karakteri Erika 10 yaşlarında ve oldukça yumuşak mizaçlı bir kız. Ablası İlsa ile epey zıt karakterleri var. "Onun beni benim onu sevdiğim kadar sevmediğini biliyorum ama bu onun suçu değil." İçimi burkan cümlelerden biriydi.
'genişletilmiş' ailede bir ara benim de kafam karıştı. Kızların anne ve babası ayrıldıktan sonra başkalarıyla evlenmiş ve onlardan da çocukları var. Neyse ki gerçek baba ortaya çok çıkmadı. Üvey baba Kirk hikayenin başında sevimsiz gelse de aslında iyi niyetli biriymiş-sonradan anladım.
Curcuna Evi kitabında da 'Anne' karakterini sevmememiz için elinden geleni yapmıştı Nöstlinger ama bu kitabında anneden gerçekten nefret ettim! Bir de Kirk'ün annesi Memure vardı ki off! Neyse ki kızların kendi büyükanneleri ile aramız epey sıcaktı, evine gidip çamaşır yıkamasına yardım edesim bile geldi :)
Evden kaçış hikayesi tipik bir 'evde kötüyüm, bak ben gidiyorum kardeşim' hikayesi değil çünkü Nöstlinger kartlarını açık oynayan bir yazar değil. Ters köşe yapmayı, birçok yazarın yazmaya cesaret edemeyeceği konuları gayet rahat bir şekilde yazmayı çok seviyor. Ben de onun bu 'doğal'haline vurulmuş olabilirim.
Yine de 'Evde ve Uzakta' kitabını biraz 'sert' bulduğumu söylemeden geçemeyeceğim. Anneye o kadar da haksızlık yapmasak iyi olur sanki. Öhöm! Ben de anneyim neticede :)

Çeviri Suzan Geridönmez olunca üzerine söylenecek pek fazla bir şey kalmıyor. Belki bu kitapta "tıslamak" fiilini neden bu kadar çok kullanma gereği duyduğunu ve kitabın orijinal adı olan "İlse Janda 14"ten nasıl olup da "Evde ve Uzakta" ismine geldiğini sorabilirim. İsim çevirisi birebir pek uymuyorsa vurucu bir isim seçmek çok mantıklı, bu kitaptaki hikaye için de Erika-evde, İlsa-uzakta diye düşünebilir miyiz?
Olabilir.
Siz ne dersiniz?

Evde ve Uzakta
Özgün Adı:İlse Janda 14
Yazan:Christine Nöstlinger
Çeviren: Suzan Geridönmez
Yaş grubu: 10+
Günışığı Yayıncılık, 2011, 196 sayfa, karton kapak


Google Plusda paylaş

Lokum Çocuk Kütüphanesi

En büyük hayalim, sabah uyandığımda kendimi işe gidiyor gibi hissetmeden bisikletime binip deniz kenarındaki çocuk kütüphanemin kapısını açmak, yer minderlerine gömülüp kitaplarıma dalmak ve kitaplar hakkında sohbet edebileceğim misafirlerimi beklemek.

0 yorum:

Yorum Gönder